Prost
Life is but a shadow – a poor player who struts and frets his hour upon the stage and then is heard no more. It is a tale told by an idiot, full of sound and fury, signifying nothing.
Só meen Shakespeare deur die larinks van die beroemde Macbeth – ons lewens is vlietend en beteken in wese niks nie. Mense is tegnologiese wonderwerke met ‘n sinnelose vervaldatum, soos die duur elektronika op guided missiles wat ontplof sodra hulle ‘n teiken bereik. Ons lewe sodat ons kan doodgaan.
Is Shakespeare reg? Ek weet nie. Ek is heeltemal te jonk om ‘n antwoord te verskaf (en ek dink nie enigiemand sal ooit oud genoeg wees om dit wel te kan doen nie.) Maar ek dwaal.
Ek het hierdie inskrywing begin skryf omdat ek Duskant se insiggewende metanarratief oor blogging gelees het. Onder andere haal hy ‘n greep uit Willem Anker se Siegfried (ook oor blogging) aan:
…Maak jou eie rimpel in die riool van die net. Skree ek is ook hier. En so aan [...] Elkeen gaan terug na dit wat hy self gister geskryf het. Is ek nog hier? Wie was ek gister? [...] Jy wil letsels los.
Dan skryf Duskant:
Is ons, hierdie “siele”, mense wat onsself dan met sleutelbord en muis indring in hierdie wond wat die wêreld is? Spreek ons ‘n eksistensiële krisis aan deur onsself te laat bestaan in die anonimiteit van WordPress?
Ek dink Willem Anker (of as ek my tong in my kies mag druk: Wanker) se analise is korrek. Deels. En Duskant se analise van Wanker s’n is selfs nog meer in die kol. Op ‘n metafiktiewe vlak het hulle ons albei (en hulleself) egter vieslik gefnuik.
Die drang om, soos Peter Snyders se straatveër, te sê: “Ek is oek important”, is beslis een van die hoofredes waarom mense blog. ‘n Blog is ‘n platform wat jou toelaat om op jou seepkissie te klim en ten hemele te skreeu dat jy ook hier is. Dat jy saakmaak. Want diep aan die binnekant voel almal soms ‘n onverklaarbare Niks – ‘n Niet so groot (en terselftertyd so klein) dat jy gelyktydig wens jy kan dit verklaar en jy kan dit verloor. ‘n Massiewe leemte wat jou die hardste insuig wanneer jy die hardste daaroor probeer dink. “Begrebet angest,” noem Kierkegaard dit. Eksistensiële angs.
Ons lewe in ‘n chaotiese wêreld. ‘n Waarmerk van ons menslikheid is juis dat ons die warboel indrukke om ons wil tem en klassifiseer. Ons wil graag hê dat die lewe meer beteken as Macbeth se irrelevante geroesemoes. Daarom het ons huisnommers, generiese name vir veranderlikes in C++, volkstrots, verkeersligte, ‘n alfabet, die Deweystelsel (hoe nutteloos sal ‘n biblioteek sonder getalle tog nie wees nie?), begrafplase, koerante, atlasse…die lys is eindeloos, want die chaos kry nooit end nie.
(In essensie is ons tog in elk geval chaoties. Jy, en nie iemand anders nie, lees hierdie woorde omdat ‘n klomp gene iewers in die verlede lukraak gemuteer het. Dit kon netsowel iemand anders wees.)
Die chaos pla ons. Prof Marlene van Niekerk, in ‘n baie insiggewende honneursklas oor Kreatiewe skryfkunde, het een keer dié eenvoudige woorde (of iets in der voege) kwytgeraak:
Hoekom skryf ons? Ons skryf omdat ons ‘n klein bietjie orde in ‘n chaotiese werklikheid om ons probeer skep.
En sy is reg. Deur ons gedagtes neer te pen, kan ons onsself oortuig dat ons (soos die premoderne mense van ouds wat name vir weerlig en vuur gegee het) ‘n greep het op die uiters vreemde dinge wat deur ons uiters vreemde bewussyn spoel in die uiters vreemde kader van ‘n onverstaanbare ding genaamd “die lewe”.
Hoe fnuik Anker ons? Hy maak asof bloggers die enigste skrywers is wat op hulle seepkissies staan en skree. Hulle is nie. Ons blog omdat ons erkenning soek, ja, maar dis nie net ons nie. Enigiemand wat skryf, van Marlene van Niekerk en Willem Anker tot die puisiebelaaide tiener en die verveelde huisvrou, wil graag die heelal laat weet dat hulle bestaan. (“Luister” is ‘n geordende begrip. Jy kan nie die wêreld van jouself vertel as die wêreld nie kan luister nie.) Almal soek vashouplek aan die werklikheid, of hulle nou 50 000 eksemplare verkoop of 50 miljoen hits kry.
Ons skryf omdat ons nie wil doodgaan nie. Omdat ons mens is. Omdat ons gaan doodgaan. Omdat ons is.
Daarom, reken ek, moet ons ‘n glasie klink, besef dat die Prediker reg was toe hy geskryf het dat alles tot niks kom nie en verder skryf. Want ons kan. Dis oukei om ook hier te wees.
Prost.
‘n Pragstuk Johan. Ek wil dit sommer weer sê, maar net nou kry jy grootkop. Prost!
Reply
Reply
Netjies. Ek luister graag na jou.
Reply
Knap gedaan.
Ek wil byvoeg:
Geld dit nie enigiets wat ons skep nie?
Tuin. Skildery. Musiekstuk. Argitektoniese wonders. Sommiges beskou hul kinders as ‘n skepping deur hulleself wat hul eie naam moet laat voortleef. Beeldhouwerk.
Reply
ek is ook hier!
Reply
freddy – ek stem heeltemal met jou saam.
Reply
Idiwidils!
Welkom terug! Jy se “Ek is ook hier” – maar dit beteken ironies genoeg jy is nou weer daaaar?
Reply
Ja, wat freddy sê…
Reply
Hierdie behoort defnitief die redaksionele artikel in die volgende [TYD]skrif te wees.
Baie goed gedoen! A+
Reply
Ek stem saam met DM! Goed oordinkte woorde!
Reply
Hey jy laat my “gewone” stukkie sommer “smaart” lyk! Ek het lekker gelag vir die Wanker een…so in my enigheid het ek nogals gedink dis ‘n “freudian slip” wat wag om te gebeur…
Dis ‘n lekker gesprek hierdie…
Reply
So ‘n kantlyn-aantekening – dink jy die mens sal op ‘n stadium kom waar alle interpersoonlike “needs” deur die kuberruim vervul word? Dis seker nie ‘n nuwe gedagte nie maar ek het nogal gewonder tot watter mate ‘n samelewing wat by uitstek tot gemaksug gelei is, dalk rondom die moeite van fisiese interaksie sal navigeer deur eerder binne die beheerde gemak van die Kuberruim te kuier (dis ‘n mega-sin!).
Ek het bv. ‘n vriendin met ‘n skrikwekkende geskiedenis en sy het nog nooit die vrymoedigheid gehad om dit met enige van haar vriende of familie te deel nie. Onlangs het sy haar verhaal begin blog. Koort oor lank het die blog-gemeenskap soos haar “terapeute” en later haar vriende geraak…en tot vandag toe is hierdie gemeenskap in verskeie opsigte haar grootste vertrouelinge…al het sy hulle nog nooit gesien – of eens hulle name gehoor nie. Interesting…
Reply
sinlike sinvolheid.
maar soms voel die skryfsels op die internet dat dit geen rimpel sal laat nie – soos om teen donderweer te poep.
mens raak seker meer sinies namate die ouderdom jou inhaal ? maar ek het nie regtig enige verder verskoning om aan te bied nie.
doen voort jonge heer met die natuurlike aanvoeling vir skryfskryfskryf-
jy is ‘akademies gesproke’ op die regte plek in jou lewe !
Reply
Ek is skugter vir meta-blogging. Dis alreeds uitputtend om te lees wat mense skryf. Om dan nog te lees wat hulle skryf oor die skrywery wat mense lees, maak my bietjie moeg.
Tog desnieteenstaande, Johan, is jou skryfstyl verkwiklik.
Hm, maar dalk het jy en Duskant en selfs Marlene van Niekerk die kat aan die stert beet? Mense lewe; mense skep. Ek aanvaar julle wil “sin” koppel aan dié prosesse en dus ‘n “rede” voorhou hoekom mense skep, oftewel lewe. Vandaar die eksistensiële angs en seepkissies (en kaasfabrieke).
Maar ek vermoed sommige dinge doen ‘n mens maar net. Ek het nie ABC’s geleer om die wêreld te orden nie; ook nie lopende skrif of tik nie. Ek comment nie hier om gehoor te word, in afwagting op ‘n luisterende heelal nie. Ek skryf bloot net.
En, hey, soms skryf ek bloot nie. Hmf, meestal doen ek ander dinge. As ek kon, sou ek nou ski. (Nie om te wys ek “is” nie, nie om die sneeu te “orden” nie, maar omdat dit lekker sou wees.) Toevallig laat ski-ery swart grifspoortjies (tydelik – o so tydelik) op ‘n wit oppervlak na.
Nietemin, ek aanvaar ek moenie analiseer hoekom ouens blogging so bedink nie. Julle probeer seker net julle 2nd life orden, of uitroep dat julle “bestaan”? Haha, of dalk, net-mooi perdalks, doen julle dit net – bloot omdat julle kan!
Reply
Die kuburuim en blogging maak ons wereld so groot, dat dit dalk nie meer genoeg is om net jy te wees en jou ding te doen in jou klein wereldjie nie. Selfs ek hier dink dis nodig om ‘n opinie te lig en kyk dan haastig more oggend of iemand daarop ‘n aanmerking gemaak het. Maar dis dalk nie om erkening vir my bestaan te kry nie. So saai is my lewe beslis nie.
Wat is lekkerder as om aan jou huisdeur te klop na werk en jy hoor jou kindjie lag en trippel opgeweonde binne want pappa is tuis…
Daar IS sin in die wereld. Die wereld is egter nie DIE sin nie. Al wil dit ook graag wees. Want as ek more doodgaan dan is al die kennis wat ek opgedoen het verlore. Die glamour van fancy karre en mooi selfone met ‘n beeldskone vrou aan jou sy is net mooi op TV. Die wereld is eintlik ‘n spul leuns wat ons verlei om ons aandag van die hoofdoel van bestaan af weg te hou. Jou vrou, jou kind en jou God is die sin.
Dis hoekom ons so erg leeg voel as ons geliefdes doodgaan. Dit impliseer dus ook dat ook jy iemand anders se sin is (jou ma en jou pa). Alleenheid is vir niemand beskore nie. God was voorwaar wys in Sy alwysheid toe Hy gesef het Adam sal in depressie verval sonder ‘n lewensmaat.
Ek ook…
Reply
mnr muller – jy’s reg, jy het inderdaad nie abc’s geleer om die wêreld te orden nie. iemand anders het dit vir jou geleer. iemand het jou wêreld kleintyd vir jou georden. jou ouers het jou na alle waarskynlikheid reëls gegee en jou ‘n spesifieke godsdiens aangeleer. jy’t na alle waarskynlikheid ‘n werk (of kursus) waar jy op sekere tye op sekere plekke sekere dinge moet doen. jy volg verkeersreëls, vier elke jaar kersfees en praat isixhosa. jy ski in sekere vaste patrone. jy’t selfs ‘n sirkadiese siklus.
as jy onder die indruk is dat jy dinge soms net doen, het jy nog nie gewonder hoekom jy dinge doen wanneer jy hulle doen nie. dan is dinge reeds baie georden vir jou.
jakie – ek stem met jou saam – dit gaan nie noodwendig hier om erkenning vir jou bestaan nie. dit gaan om ‘n baie meer primitiewer, dieperliggende drang – die drang om dinge te probeer orden en verstaan. as jy sin in die lewe sien soos jy dit beskryf, sou ek wou argumenteer, is dit juis jou manier van die wêreld orden as ‘n sinvolle plek.
Reply
Moenie my verkeerd verstaan nie, ek kan nie ski nie. Nie eens waterski nie. Des te nimmer in vaste patrone!
Reply
Sjoe…genade en gedorie…
Is dit nou nie vir jou ‘n prikkelende manier om die jaar af te skop nie. Johan, jy is ‘n twat en jy weet ek geniet dit tog so baie om jou wyse brokkies nonsens te lees, maar ek dink heirdie pragstukkie is een vir die boeke.
My arme koppie draai nou sommer met almal se kommentaar en insig en opinies en idees.
Ek voel skoon lus om self te begin babbel en tik en blog oor dinge en chaos en die organisering daarvan. Maar ek gaan nie. (deels omdat ek in die middel van ‘n eksperiment is en as ek nou te lank hier vertoef dan gaan dit ‘n terugslag wees vir die week se werk…)
Ek wou maar net ‘n stukkie tik om te sê ek is ook hier. En ek het dit ook gelees. En ek het gehou van wat ek lees.
Blog so voort.
Reply
Dankie vir die skryf hiervan. Stem saam. Dink maar aan grot-tekeninge..
Reply
izak – ek kry ook daardie gevoel. ek is besig met ‘n MA-tesis oor Afrikaanse blogs vanjaar, en een ding wat baie opmerklik is van ons in vergelyking met Amerikaanse blogs is dat ons nog nie eintlik so baie rimpels maak nie. In Amerika het bloggers letterlik groot mediareuse getroef en presidensiele verkiesings se uitslag bepaal. Hulle het byvoorbeeld Kerry se fake “kersfees-in-cambodia” heeltemal oopgevlek en so begin verseker dat hy nie president word nie.
dankie vir die kompliment
vygie – net so, grottekeninge is ‘n baie goeie voorbeeld. ek dink amper onwillekeurig aan wilna stockenstrom se gedig “die eland”.
Reply
..daai was die blog post wat nog die naaste was aan my bekering tot blogging
goeie werk. booyakasha.
Reply
wat moet ek doen om jou te oortuig?
wanneer kry ek ‘n kopie van YY se debuut?
Reply
..tracklaying was so 3 dae terug eers klaargemaak, nou maklik nog ‘n maand se mixing+mastering, album design, copying.. geduld
ons is so broke soos tien so jy kry letterlik die enigste complementary, as jy belowe om ‘n eerlike review te gee 
sal jou op hoogte hou.
en ek moet bieg, ek begin nogals die blogging ding sterk oorweeg. sterk sterk.
Reply
ek belowe ek sal super eerlik wees.
ek sal jou eerste leser wees. /me sit opgewonde in sy leesstoel
Reply
ai ai ai, wat word van onze akademiese instelling as ‘n mens oor blogs kan tesisse skryf? haha
alle sterkte! ek dink dis ‘n great onderwerp om trompop te takel. pas net op om al Van Niekerk (albei van hulle) se klasquotes as “die waarheid” af te maak!
(my verwysing na ski was ‘n metafoor.)
daarmee het ek probeer sê dat die soeke na ‘n universele rede waarom mense blog, ‘n bietjie sin(ne)loos is… en vandaar my qualms oor metablogging! (…interessant genoeg pla die idee van metametablogging my glad nie, haha ;P)
om te verduidelik: ek dink nie mense blog (net) om te 1. orden, en/of om te 2. “bestaan” (I blog therefore I am) nie. jy sal òf die lysie drasties moet uitbrei òf die lysie moet laat vaar. (…vir tesisdoeleindes sal jy waarskynlik juis ‘n ellelange lysie moet maak (na baie metablog-analises) én dit dan laat vaar boonop ook nog!)
maar ek hou van jou punt oor Wanker se fnuikery; wees net op jou pasoppens vir te veel intellektuele masturbasie van jou eie ;P …as ‘n mens scott adams se dilbert-blog probeer verklaar d.m.v. ‘n behoefte aan orde skep, dan mis mens die punt, dink ek. “daar’s netsoveel redes waarom mense blog as wat daar bloggers in die wêreld is”, haha!
of dalk sit ek die pot mis. my gebrabbel klink immers minder elegant as jou: “Ons skryf omdat ons nie wil doodgaan nie. Omdat ons mens is. Omdat ons gaan doodgaan. Omdat ons is.” …jou woorde klink wrintiewaar mooi genoeg om welliswaar die waarheid te wees! …en inspirerend genoeg om my sommer nog ‘n comment op hierdie post te laat skryf
sien jou in die strate van Stb!
Reply
Akkoord. Die soeke na ‘n universele enigiets lei gewoonlik na te veel vrae en te min sekerhede. Meestal.
Ek stem met jou saam, maar dink jy verstaan my ‘n bietjie verkeerd. Ek meen nie mense blog suiwer om te orden nie. Die fokus is ‘n bietjie anders: ek meen eerder mense moet instinktief dinge orden (dis hoe ons breine geëvolusioneer het, ons kan nie daarvan wegkom nie) en daarom doen hulle dinge wat soms kulturele byprodukte en artifakte tot gevolg het. Blogs is een van hierdie dinge.
En met orden bedoel ek nie Feng Shui al jou potplante nie
Reply
cf. Jors Orwell: Why I write
http://www.online-literature.com/orwell/897/
Reply
ah, baie nice link. dankie.
Reply
[...] te blog is om te sê jy is hier en jy gee om oor die wêreld – al is dit deur te kla. Om te blog is om te weier om op te hou groei, [...]