‘n Stam is ‘n stam is ‘n stam

In 'n rubriek getiteld “Stamkultuur vernietig Suid-Afrika” skryf Vlad du Plessis oor die Afrikaan:

Die Afrikaan moet sosiaal-sielkundig as stamkultuurmens verstaan word. By die Westerling lê die morele lokus van kontrole, normaalweg, by die individu self. By die stamverbonde mens lyk dit anders. In die stamverband verskuif die lokus meer na die kollektiewe bewussyn en selfs na die stamhoof.

Desnieteenstaande sy versuim om te omskryf wat hy met “Afrikaan” bedoel, maak Du Plessis dit baie implisiet wie hy dink die Afrikaan is:

Indien die blote verwydering van die eksterne lokus van kontrole [...] geskied en nie onmiddellik deur 'n interne lokus van kontrole vervang word nie, sal die premoderne mens vir seker in 'n morele krisis verkeer. Verklaar dit waarom swart verstedeliking en misdaad onlosmaaklik verbind te blyk? [...] My gevoel is dat die antwoord op die voorafgaande [vraag] 'n onbetwisbare “Ja” is.

Dit blyk die swartman te wees, aldus Du Plessis. En nie net dit nie – dis volgens hom die primitiewe, swart stamlid wat nog nie die wonderbaarlike Weste in al haar oorvloed kon ontvang nie (en, as 'n mens so 'n bietjie rondlees op Praag, ook nooit sal ontvang nie).

Twee dinge het gebeur terwyl ek Du Plessis se woorde gelees het. Ek het gewonder wat my swart, sagmoedige vriend (wat 'n paar deure van my af in die koshuis woon, Sportwetenskap studeer en daarvan droom om vir Maties se eerste XV op die veld te draf) daarvan sal dink. En daar het flitsbeelde uit my geheue gekruip.

Beelde van rugbyondersteuners met geverfde gesigte wat volhard in die geloof dat hul span die beste in die Weste is, van wit kinders op 'n voorstedelike skoolpawiljoen wat “na na na, ons is die beste” herhaal en koshuisinwoners wat mekaar poedelkaal op die primitiefste maniere moontlik doop. Ek het 'n predikant gesien wat 'n formulier voorlees en 'n gemeente wat dit dreunend, soos een stam, beaam; ek het Die Stem gehoor, weer besef hoe hoog die Voortrekkermonument van die senotaaf se kant af lyk en 'n Afrikanerseun onthou wat “die donderse soutie” wat hom in die 100-meter geklop het, binnensmonds vloek.

Du Plessis het 'n punt beet: daar is ongetwyfeld talle Suid-Afrikaners wat binne stamverband fungeer. Tog jammer vir hom baie van hulle is wit.

This entry was posted in Politiek and tagged , , , , . Bookmark the permalink. Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Post a Comment

Your email is never published nor shared. Required fields are marked *

*
*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>