Hek. Wagters. Hulle sit daar.

Ek het nie werklik probeer deelneem hierdie jaar nie, omdat ek eenvoudig nie meer die punt van die hele proses kan insien nie. (In die verlede het ek gepoog om iewers te kom in die kompetisie en selfs ‘n troosprys of twee gewen – toe het dit selfs vir my iets beteken.)

Vanjaar het ek daarom ‘n opsetlike poging aangewend om nié inskrywings te maak om almal te herinner om vir my te stem nie, nié die “stem-vir-my-want-my-blog-is-belaglik-cool”-banier iewers prominent in my sidebar te plak nie, nié om te gee nie. (Ek het myself genomineer  - iets wat almal in elk geval doen – maar dit was bloot om hulle sisteem te toets.)

Vanwaar die traak-my-nie-agtigheid?

As ‘n mens mooi daaroor dink, is toekennings vir blogs totaal en al teenstrydig met die hele idee van die internet. Dis tog ‘n ruimte waar enigiemand enigiets kan publiseer – waar die redaksionele hekwagters wat tradisioneel oor publieke inhoud gewaak het, oorbodig geraak het. As jy die lof van jou ma se tante se ouma se berugte melktertresep met ‘n liriese epos in terza rima wil besing en dit met ‘n gemiddeld van tien spelfoute per strofe op jou blog wil doen, kán jy. Niemand gaan jou keer nie.

Kwaliteitsbeheer is nie ‘n voorvereiste vir ‘n blog nie. Blogs hoef ook nie geliefd te wees deur soveel moontlik mense nie. As jou leserspubliek uit niemand anders as jou ouers en jou kat bestaan nie, het jy netsoveel reg om iets te publiseer as ‘n koerant met sirkulasiesyfers wat in die duisende gaan draai.

Kan die inhoud op ‘n blog beoordeel word? Natuurlik! Dis net, om dit doen, is in wese maar om prosa (of fotografie of kinematografie) te beoordeel – iets waarvoor daar al vir jare standaarde is. Daarenteen is riglyne vir kategorieë by die SA Blog Awards wat inhoudspesifiek is (beste inheemse taal, mees humoristiese inskrywing, beste blog oor politiek et cetera), opsigtelik afwesig.

Blogs is nie ‘n genre nie. Dis platforms. Om vir die beste platform te stem in ‘n kompetisie sonder enige duidelike kriteria waaraan die platform gemeet moet word, is sinloos. Om vir ‘n platform te stem asof dit wel ‘n genre is sonder enige beoordelaars wat, sê, ‘n paar jaar se nagraadse opleiding in teksanalise of ervaring as skrywers (of fotograwe of aanbieders van kletsprogramme) het, is ‘n mors van tyd.

Wat help dit tog jy publiseer jou gedagtes in ‘n arena waar redaksionele hekwagters verdwyn het en probeer terselftertyd deelneem aan ‘n kompetisie waar nuwe hekwagters sporadies aangestel is?

Moontlik verwante inskrywings:

1. Reklamesang en ander sporadiese gedagtes
2. Die relevansie van YARPP
3. Stem Ponie! (Ten bate van Frank)

Geen Juanita’s of Juanita-tipes toegelaat nie. Dieselfde geld Nicholisse en basies enige kunstenaar wat net met ‘n voornaam funksioneer.*

Hulle’s groot op crowdsourcing en al daai jazz ook, so as jy iets beleef het en daaroor wil skryf, stuur dit gerus na stemband@nuus24.com.

Toe, waarvoor wag jy? Fire in the hole! Flashbang! G0g0g0!

* Sorrie, Elvis…

Moontlik verwante inskrywings:

1. Om aan die speen van die Afrikaanse pers te suig
2. Porn vs Pornografie
3. So long, and thanks for all the syntax

(Of ‘n Twibbon te kry. Dit verrig glo ook wondere.)

Moontlik verwante inskrywings:

1. Heilige QBasics
2. Studiemetodes: chew on this
3. Die 7 gewoontes van 15 miljoen hoogs suksesvolle mense

Om die een of ander rede verwar mense die ANC se voorgestelde Wet op die Beskerming van Inligting met die voorgestelde mediatribunaal.

Wanneer koerante hieroor berig, word sowel tribunaal as wet genoem, maar handel die meerderheid van die berig dan oor die wet. (Sien byvoorbeeld hierdie berig van die Mail & Guardian.) Besoek gerus self ‘n paar Suid-Afrikaanse koerante se webtuistes en probeer ‘n duidelike uiteensetting van die voor- en nadele van die tribunaal kry. Jy gaan dit waarskynlik nie vind nie.

Die voorgestelde wetsontwerp is ‘n gevaarlike idee en vanselfsprekend ‘n bedreiging vir ondersoekende joernalistiek, vryheid van spraak en die vloei van inligting na die publiek. Daaroor, dink ek, is almal dit eens. Sodanige wetsontwerp hoort nie in Suid-Afrika nie en sal nie die toets van die grondwet deurstaan nie. Hoe vinniger die hansworse in die parlement dit besef, hoe beter vir almal van ons.

Die voorgestelde mediatribunaal, daarenteen, is ‘n liggaam waar daar teen onverantwoordelike en misleidende verslaglewering geappeleer kan word. Ek vind dit moeilik om te begryp hoekom die pers so gekant is teen die konsep – dis op geen manier ongrondwetlik, verkeerd of selfs onsinnig vir groot instellings om deur ‘n onafhanklike reguleerder dopgehou te word nie. Die uitsaaiwese het die BCCSA. Die telekommunikasiebedryf het ICASA. Verkiesings het die IEC. Die sakesektor het die Kompetisiekomissie. Die hele land het die Menseregtekomissie en die Hof.

Die pers? Hulle het die Persombudsman.

Anders as die ander liggame in Suid-Afrika wat veronderstel is om seker te maak mense en instellings tree nie onregverdig op en skaad ander mense of instellings se regte of eiendom nie, is die persombudsman egter nie onafhanklik nie. Die liggaam wat veronderstel is om die media te reguleer, bestaan uit lede van die media self.

Vergeet vir ‘n oomblik dat die ANC die leisels van die tribunaal in die hande van politici wil hê. (Dis loutere snert en sal waarskynlik ook nie grondwetlike inspeksie slaag nie.) Oorweeg vir ‘n oomblik slegs hul kritiek op die Persombudsman, wat in wese kapsie maak teen ‘n liggaam wat homself reguleer sonder enige insette van buite. Ruim vir ‘n wyle al jou vooroordele oor die regerende party uit die weg (moeilik, ek weet) en dink vir ‘n wyle nugter oor die kwessie.

Is ‘n liggaam wat homself reguleer ooit ‘n goeie idee?

Dis maklik om te argumenteer dat politici wat ‘n tribunaal beheer korrup kan raak, dit manipuleer vir eie gewin en sodoende die hele tribunaal gevaarlik en irrelevant kan maak. Dis ook heeltemal korrek. Die argument wat mense hierna maak (“die media moet dus eerder homself reguleer!”) is egter ‘n non sequitur. Die feilbaarheid van die ANC maak nie die media outomaties onpartydig en onfeilbaar nie. Lede van die pers kan ook gekorrupteer word. (‘n Nering maak jou nie korrup nie – buitensporige bedrae geld wel.)

Die ANC se motivering vir die tribunaal (wat myns insiens grootliks op die wegsteek van hul eie onbevoegdhede neerkom) is waarskynlik nie goed genoeg nie. Dit neem niks weg van die ooglopende probleem dat niemand oor die onbevoegdheid wat soms in die pers heers, waak nie. Om te sê dat mense feilbaar is en koerante “natuurlik soms foute gaan maak”, is nie goed genoeg nie, nes dit nooit goed genoeg sal wees om voor die Menseregtekomissie te getuig dat jy ‘n mens is en net ‘n fout gemaak het toe jy iemand weens haar seksualiteit vermoor het nie, of jou maatskappy se misbruik van ‘n ander maatskappy se radiogolflengtes plaasgevind het omdat jou werknemers mense is en mense soms foute begaan nie.

Jammer help nie altyd nie.

‘n Feilbare pers is beter as geen pers nie, ja. Dis net jammer niemand is bereid om te erken dat ‘n feilbare pers met ‘n onafhanklike liggaam wat hulle in die bek kan ruk wanneer hulle aanjaag (wat binne die konteks van joernalistiek eintlik maar “lieg” beteken), selfs beter is nie.

Goeie joernaliste skryf immers nie ongeverifieerde stories nie – hulle insinueer tog nie slinks halwe waarhede aan hul lesers of lieg deur die opsetlike weglating van feite nie. Goeie joernaliste skryf tog nie uiters subjektiewe stories wat mense, maatskappye of instansies onnodig en verkeerdelik swartsmeer nie – is tog nie gefokus op sensasie nie, maar ruiterlike waarheid. Of hoe?

Geen joernalis wat sy of haar sout werd is, hoef ooit so ‘n tribunaal te vrees nie.

Om helderheidsonthalwe, reken ek, moet ‘n beter onderskeid getref word tussen die voorstelle vir die wetsontwerp en die tribunaal. Die pers se besware teen die ANC se idee van ‘n tribunaal is net so geldig soos die ANC se beswaar teen die Persombudsman soos dit tans daaruit sien en dit verdien die land se aandag. Die onvoldoende en vae beriggewing daaroor wat tans aan die orde van die dag is, doen niemand egter ‘n guns nie.

Moontlik verwante inskrywings:

1. En dis hoe stories versprei
2. Die weerwraak van goeie dade
3. Die son skyn nog en ek trek goeie salaris in die wapenfabriek…

En dan gaan hulle wragtig.

Waaragtig.

Gaan hulle na gemeentes.

En verswyg alles wat hulle geleer is.

Nie ‘n woord sal hulle rep oor die problematiek van vertalings, die veelvlakkige kompleksiteit van taal en die twyfelagtigheid van begrippe soos “ewige waarheid” of ‘n “finale betekenis” nie. Stil-stil sal hulle nalaat om te noem dat baie dinge nie is soos dit vir gemeentelede voorkom nie – dat die term “God” byvoorbeeld as ‘n sambreelterm vir verskillende eiename uit verskillende tydperke gebruik word, dat die woord “hel” meestal nie na ‘n metafisiese smetput nie, maar ‘n destydse ashoop buite Jerusalem verwys, dat nie God nie, maar Paulus homself uitgelaat het oor onderdanige vroue.

As hulle plakkate en vetkryttekeninge teen Sondagskoolklaskamers se mure sien wat verduidelik hoe Adam en Eva regtig bestaan het, sal hulle swyg. Wanneer ‘n kerkraadfaksie aandring dat die kerk anti-evolusieplakkate teen die kerksaalmure aanbring, sal hulle ambivalent knik, maar nie veel doen om dit te stuit nie. Hulle sal baie dinge vir hulle gemeente leer, maar wat in die kweekskool oor die Bybel geleer is, sal hulle uitlaat.

Met ‘n glimlag en ‘n uitgestrekte hand wat weekliks na die plafon reik, sal hulle stil die kennis wat aan hulle toevertrou is vir hul lidmate vermoor. En hulle sal dit met ‘n glimlag doen.

Soms word ek kwaad.

Moontlik verwante inskrywings:

1. Cabaret ‘n (soms oorverdowende) sukses
2. Soms lyk ek anime
3. Soms stort ek

Ek het ‘n stuiwer in die armbeurs te gooi rakende die veelbesproke mediatribunaal en wil dit graag aan die hand van ‘n storie uit my universiteitsjare doen.

Drie jaar gelede, op 9 Augustus 2007, het Eendrag (‘n manskoshuis by die Universiteit Stellenbosch) se boonste verdieping afgebrand. Ek was woonagtig in Helshoogte (nog ‘n manskoshuis, aangrensend aan Eendrag) en het die rare geleentheid gehad om saam met my mede-koshuisinwoners die tragedie op ons eie manier te beleef.

Terwyl Eendrag se inwoners waarskynlik vervaard rondgeskarrel het om uit die brandende gebou te kom, het ons verward die slaap uit ons oë gevee en magteloos na die vlamme voor (en onder – helshoogte is 11 verdiepings hoog) ons gestaar. Stil-stil het ons mekaar wakkergemaak, in die koshuis se gange rondgestrompel en die nuus versprei dat die gebou langsaan besig is om af te brand. Hier en daar het mense hul karre uit die pad getrek; ‘n paar mense het nooddienste gebel. Die meeste van ons het egter bloot na die verwoesting gestaar en nie regtig geweet wat om daaromtrent te doen nie.

Eendrag is tradisioneel ons aartsvyande (op die studentikose manier wat een skool ‘n ander se “aartsvyand” by interskole is), maar nie een van ons het gelag of gespot toe die brand uitgebreek het nie. Dié wat wel het nadat hulle wakkergemaak is met die nuus, het dadelik hul lag gesluk toe hulle vir die eerste keer deur hul kamervensters gekyk het.

Ek onthou hoe die hitte van die brand so erg was dat ek dit deur my eie, toegetrekte kamervenster kon voel. Ek onthou hoe my hart ‘n paar slae oorgeslaan het toe die brandende dak neergestort het op die gedeelte van die gebou waar ‘n baie goeie vriend van my se kamer was; hoe ek angstig na hom gaan soek het op Eendrag se grasperk en hom in ‘n sweetpakbroek met slegs twee kitare in sy hande gekry het. Ek onthou die verslae Eendragters wat in pajamas toegekyk het hoe alles wat hulle besit in ‘n dik, borrelende rook verdwyn.

Daar’s baie indrukke van daai oggend in my harsings vasgebrand. Veral een bly my by.

Toe ‘n moë klomp Eendragters post die brand in Helshoogte se eetsaal met ‘n taakspan van die universiteit vergader het, was daar reeds ‘n joernalis of twee op die toneel. Dié het oral saamgepiekel asof dit hul godgegewe reg was. Een van hulle was ‘n dame met ‘n notaboekie. Die taakspan het impromptu-reëlings aan die Eendragters deurgegee, waarvan een was dat diegene met karre wat naby die koshuis geparkeer is dit moet wegtrek om soveel moontlik ouers toe te laat om die koshuis te help ontruim.

Kort na die opdrag gegee is, kom onze dame met die notaboekie orent, laat haar hand met die pen soos ‘n missiel deur die lug klief en basuin beterweterig: “maar wat nou van die studente wie se sleutels verbrand het?! Huh?! WAT MOET HULLE DOEN!?”

Van al die irrelevante vrae wat ‘n mens kon vra, het sy daardie een gekies.

Vanselfsprekend kon diegene wie se sleutels in die brand verlore geraak het nie hul voertuie wegskuif nie. Die opdrag was ‘n skoen wat aangetrek moes word indien dit pas. Aangesien twee derdes van die koshuis boonop nié tot puin gereduseer is nie, was die kanse groot dat ‘n hele klompie sleutels herwin kon word.

Onze dame met die notaboekie het egter ‘n Groot Kwessie hierin opgemerk – en onze dame met die notaboekie het soos ‘n parmantige Filosofiese I-student die ongelooflike logiese gapings in die taakspan se werkswyse eers gehallusineer en toe manhaftig bespring soos ‘n hondsdol tier ‘n sieklike mier. Vir onze dame met die notaboekie was die situasie nie vol molshope nie, maar vol berge. Berge waarop daar windmeulens gebou is.

Dis asof sy vas oortuig was die taakspan is korrup en dis haar plig om hulle oor die kole te haal.

‘n Mens sou seker kon aanvoer dat haar oorywerigheid ‘n fratsgeval was – dat alle joernaliste nie só is nie. Ek is seker baie joernaliste wat hierdie stuk lees sal self so sê. As ‘n mens egter ‘n bietjie dieper krap, kom jy gou agter dis nie so ‘n eenvoudige geval nie.

Die probleem met onze dame met die notaboekie is dat sy en haar kollegas dikwels minder as hul topbestuur se persoonlike assistente verdien. Joernaliste kry squat vir die kundigheid wat hulle veronderstel is om te hê en die aantal ure wat hulle gereeld moet werk. Oortydbetaling in ‘n nuuskantoor is ‘n mite. Hulle word soms na jare se diens sonder enige fanfare afgedank, behoort dikwels nie aan unies nie en aanvaar knorrig wat die bestuur vir hulle voorskryf. Soms word hulle selfs deur hul eie lesers hanteer soos die skuim van die aarde.

In een sin: onze dames (en onze jonge here) se moere is dikwels sommer lekker gestrip vir die wêreld.

Wat kry jy as jy ‘n klomp onderbetaalde, oorwerkte, ongewaardeerde mense konstant op die spoor van oorbetaalde, lakse, korrupte politici en staatsamptenare sit? Hulle ontwikkel in onze dame met die notaboekie wat molshope van berge maak, wat in elke gebeurtenis ‘n Kolossale Probleem sien wat dringend oopgevlek moet word.

Ek weet persvryheid is belangrik. Almal weet dit. Net soos Afrikaans by die Universiteit Stellenbosch is die vraagstuk oor die voorgestelde mediatribunaal (myns insiens ‘n blink idee) en die Wet op Beskerming van Inligting (myns insiens ‘n waansinnige idee) nie óf dit beskerm moet word nie, maar hoé dit beskerm moet word. Wat my bly maak van redakteurs en andere se uitlatings die afgelope tyd is dat dit vryheid van spraak hand en tand verdedig. Dis goed – niemand stry immers tog hieroor nie. Die ideale joernaliste wat laasgenoemde kampvegters egter in hul koppe het wanneer hulle oor die saak redeneer, is ‘n onjuiste idee.

Sulke joernaliste is skaars.

As koerante hul joernaliste vir ‘n slag behoorlik sal betaal (want vet weet, hulle verdien dit), as die maatskappye wat daardie koerante besit hul werknemers vir ‘n slag met respek sal hanteer en daar meer opsies is om verder te klim op die joernalistieke leer as die naarstige vasklou aan poste wat vandag meer soos skaars hulpbronne lyk, kan ons weer praat oor persvryheid.

Tot dat, reken ek, sal onze dames (en onze jonge here) met onze notaboekies altyd daar wees, sal ‘n atmosfeer in stand gehou word waarbinne stories dikwels uit proporsie geblaas word en sal selfs van die idiote in die regering dit nodig ag om te sê: “genoeg is genoeg. Bring iets op die been wat die windmeulbestormers tog net tot bedaring kan bring”.

Hierdie inskrywing is natuurlik ook ‘n skoen wat aangetrek moet word as dit pas. Nie alle joernaliste is soos onze dame met die notaboekie nie.

Moontlik verwante inskrywings:

1. Om te smul aan ‘n iris
2. Verhef di Afrikaansche taal tot skrijftaal
3. Tshwane is ‘n naamwoord. Get over it.

Ek het eers nie geweet ek is by Die Genootskap van Regte Afrikaners nie. (Ek het nie eers geweet hulle bestaan nog nie.) So tussendeur die koffie en die gesels kon ek egter hoor hoe iemand aan ‘n ouerige oom met ‘n Bybel onder sy arm vra: “en watter gedeelte lees Doktor vandag vir ons voor?” Die oom het paraat iets geantwoord, die vraer het instemmend geknik en ek was dadelik verward.

Ek was immers nie in die roostuin om na Bybelversies te luister nie.

Lees die res hier.

Moontlik verwante inskrywings:

1. Afrikaners is steeks perde
2. Die regte datum
3. Kersfees maak my hartseer

Dude, Pierre Greeff van Die Heuwels Fantasties was heeltemal dronk op die verhoog by Oppikoppi. Hy kon nie eers regop staan terwyl hy moes sing nie – hy was soosin heeltemal dronk! As ‘n band live perform moet hulle darem wragtig hulle shit ken, jy weet? Ek het nou soosin nul respek meer oor vir hulle. Screw Pierre en Die Heuwels. Ek skaam my dood vir hulle.

Persoon X in gesprek B

Aah man, Oppikoppi was soosin fakkin cool, man! Ek het soos shrooms gedoen en fakkol geslaap en soos gedrink tot ek my longe uitgekots het, man! Fakkin Bachus bo! Soosin ek het hierdie heavy hangover gehad en my tong voel nou soos ‘n dooie rot en soos als was net ‘n fakkin dronk fees, bra! Ek’t fakkin sommer uitgepass teen ‘n doringboom so fuct was ek! Dit was fakkin totally fakkin legend!

Moontlik verwante inskrywings:

1. Burka vs Bybel
2. ANC vs Crocs
3. Moraliteit vs Verkragting

“Hello there! I’m a Mac…”

“And I’m a PC…”

Moontlik verwante inskrywings:

1. Iranese seks