<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Johan Swarts &#187; Matieland</title>
	<atom:link href="http://gormendizer.co.za/tag/matieland/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://gormendizer.co.za</link>
	<description>Rocketjumper van formaat</description>
	<lastBuildDate>Wed, 11 Jan 2012 10:25:41 +0000</lastBuildDate>
	<language>en</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	
		<item>
		<title>Die waan van &#8216;n e-posveldtog</title>
		<link>http://gormendizer.co.za/2010/03/11/die-waan-van-n-e-posveldtog/</link>
		<comments>http://gormendizer.co.za/2010/03/11/die-waan-van-n-e-posveldtog/#comments</comments>
		<pubDate>Thu, 11 Mar 2010 06:42:01 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Johan Swarts</dc:creator>
				<category><![CDATA[Matieland]]></category>
		<category><![CDATA[a-opsie]]></category>
		<category><![CDATA[afrikaans]]></category>
		<category><![CDATA[geslote sisteme]]></category>
		<category><![CDATA[maties]]></category>
		<category><![CDATA[mieliemeel]]></category>
		<category><![CDATA[oop sisteme]]></category>
		<category><![CDATA[rubbereendjie]]></category>
		<category><![CDATA[Rugby]]></category>
		<category><![CDATA[simfonie]]></category>
		<category><![CDATA[Stellenbosch]]></category>
		<category><![CDATA[t-opsie]]></category>
		<category><![CDATA[taalbeleid]]></category>
		<category><![CDATA[taalbietsfaait]]></category>
		<category><![CDATA[taaldebat]]></category>
		<category><![CDATA[universiteit]]></category>
		<category><![CDATA[Universiteit Stellenbosch]]></category>
		<category><![CDATA[university]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://gormendizer.co.za/?p=5246</guid>
		<description><![CDATA[So. Die afgelope week beland daar mos toe mooitjies &#39;n e-pos van nie minder as vier aanhangers van Katalanië in my indoos nie. En hulle versoek my om tog net vir die regte kandidate te stem in die US-raadsverkiesing. En ek dag so by my se selwers&#8230; WTF, n00bz? En ik schrijf nu maar: Verbeel [...]
<strong>Moontlik verwante inskrywings:</strong><ol>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2009/07/31/die-waan-van-benjou-se-sinkende-skip/' rel='bookmark' title='Die waan van Benjou se sinkende skip'>Die waan van Benjou se sinkende skip</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2010/06/07/casey-ftw/' rel='bookmark' title='Casey ftw!'>Casey ftw!</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/09/25/good-grief/' rel='bookmark' title='Good grief'>Good grief</a></li>
</ol>]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://gormendizer.co.za/wp-content/uploads/2010/03/VapourC2_p6_0018copy1.jpg"><img class="size-full wp-image-5247 alignright" title="VapourC2_p6_0018copy[1]" src="http://gormendizer.co.za/wp-content/uploads/2010/03/VapourC2_p6_0018copy1.jpg" alt="" width="227" height="234" /></a>So.</p>
<p>Die afgelope week beland daar mos toe mooitjies &#39;n e-pos van nie minder as vier aanhangers van Katalanië in my indoos nie. En hulle versoek my om tog net vir die regte kandidate te stem in die US-raadsverkiesing.</p>
<p>En ek dag so by my se selwers&#8230;</p>
<p>WTF, n00bz?</p>
<p>En ik schrijf nu maar:</p>
<blockquote><p>Verbeel jou jy rig die nasionale rugbyspan af. Sal jy na afloop van elke aanslaan of hoogvat in &#39;n wedstryd daarop aandring om in die aanslaner of hoogvatter se plek te speel, sodat jy dit foutloos kan doen? Sal jy elke verspilde poging om &#39;n drie te vervyf as &#39;n geleentheid sien om die res van die wedstryd se skopwerk self af te handel? Sal jy self die sand gaan haal om die bal op neer te sit? Sal jy altemit voor elke wedstryd die veld se gras sny? Die lyne kalk? Die spreiligte aansit? Die spelers se klere vir hulle was en hul waterbottels volmaak?</p></blockquote>
<p>Lees die res <a href="http://www.nuus24.com/Content/Rubrieke/JohanSwarts/3698/adba37f365264ba2be18717ada677d73/11-03-2010-07-53/Die_waan_van_n_e-posveldtog">hier</a></p>
<p><strong>Moontlik verwante inskrywings:</strong><ol>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2009/07/31/die-waan-van-benjou-se-sinkende-skip/' rel='bookmark' title='Die waan van Benjou se sinkende skip'>Die waan van Benjou se sinkende skip</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2010/06/07/casey-ftw/' rel='bookmark' title='Casey ftw!'>Casey ftw!</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/09/25/good-grief/' rel='bookmark' title='Good grief'>Good grief</a></li>
</ol></p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://gormendizer.co.za/2010/03/11/die-waan-van-n-e-posveldtog/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Aan die voete van die weldoener</title>
		<link>http://gormendizer.co.za/2009/11/30/aan-die-voete-van-die-weldoener/</link>
		<comments>http://gormendizer.co.za/2009/11/30/aan-die-voete-van-die-weldoener/#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 30 Nov 2009 06:00:00 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Johan Swarts</dc:creator>
				<category><![CDATA[Matieland]]></category>
		<category><![CDATA[j.s. marais]]></category>
		<category><![CDATA[Stellenbosch]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://gormendizer.co.za/2009/11/30/aan-die-voete-van-die-weldoener/</guid>
		<description><![CDATA[Ek het die naweek finaal uit Stellenbosch getrek. Die sentimentele vent wat ek is, het ek kos gaan koop by die eetplek in die Neelsie waar ek die heel eerste keer in 2004 iets gekoop het, in die skaduwee van die J.S. Marais-standbeeld gaan sit, geëet en herinneringe opgehaal. Wee die dag wat ek my [...]
<strong>Moontlik verwante inskrywings:</strong><ol>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2006/11/05/die-twinkle-in-my-oog/' rel='bookmark' title='Die Twink(l)e in my oog'>Die Twink(l)e in my oog</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2009/03/11/vermy-taai-voete-red-die-planeet/' rel='bookmark' title='Vermy taai voete &#8211; red die planeet'>Vermy taai voete &#8211; red die planeet</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2007/08/09/eendrag-brand/' rel='bookmark' title='Eendrag brand'>Eendrag brand</a></li>
</ol>]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Ek het die naweek finaal uit Stellenbosch getrek. Die sentimentele vent wat ek is, het ek kos gaan koop by die eetplek in die Neelsie waar ek die heel eerste keer in 2004 iets gekoop het, in die skaduwee van die J.S. Marais-standbeeld gaan sit, geëet en herinneringe opgehaal.</p>
<p><a href="http://gormendizer.co.za/wp-content/uploads/2009/11/DSC00757.jpg"><img style="border-bottom: 0px; border-left: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; border-top: 0px; margin-right: auto; border-right: 0px" title="js marais-skaduwee" src="http://gormendizer.co.za/wp-content/uploads/2009/11/DSC00757_thumb.jpg" border="0" alt="js marais-skaduwee" width="528" height="700" /></a></p>
<p>Wee die dag wat ek my neus begin optrek vir die wonder van goedkoop studentekos.</p>
<p><strong>Moontlik verwante inskrywings:</strong><ol>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2006/11/05/die-twinkle-in-my-oog/' rel='bookmark' title='Die Twink(l)e in my oog'>Die Twink(l)e in my oog</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2009/03/11/vermy-taai-voete-red-die-planeet/' rel='bookmark' title='Vermy taai voete &#8211; red die planeet'>Vermy taai voete &#8211; red die planeet</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2007/08/09/eendrag-brand/' rel='bookmark' title='Eendrag brand'>Eendrag brand</a></li>
</ol></p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://gormendizer.co.za/2009/11/30/aan-die-voete-van-die-weldoener/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>15</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Afrikaanse blogsensus: g0g0g0!</title>
		<link>http://gormendizer.co.za/2009/09/01/afrikaanse-blogsensus-g0g0g0/</link>
		<comments>http://gormendizer.co.za/2009/09/01/afrikaanse-blogsensus-g0g0g0/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 01 Sep 2009 06:00:12 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Johan Swarts</dc:creator>
				<category><![CDATA[Matieland]]></category>
		<category><![CDATA[afrikaans]]></category>
		<category><![CDATA[blog]]></category>
		<category><![CDATA[blogsensus]]></category>
		<category><![CDATA[demoerin]]></category>
		<category><![CDATA[ding]]></category>
		<category><![CDATA[emil jung]]></category>
		<category><![CDATA[flippiefanus]]></category>
		<category><![CDATA[sensus]]></category>
		<category><![CDATA[skraap.net]]></category>
		<category><![CDATA[Tesis]]></category>
		<category><![CDATA[zee]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://gormendizer.co.za/?p=4566</guid>
		<description><![CDATA[Blog jy? Jy het nou die kans om jouself vir ewig te verewig in &#39;n baie dik boek! Vir ewig! Gaan asseblief na Skraap.net en neem deel aan die Afrikaanse blogsensus. (Dis ten bate van my tesis). Daar is vier velde om in te vul: jou blog se adres, &#39;n e-posadres vir validation en twee [...]
<strong>Moontlik verwante inskrywings:</strong><ol>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/12/19/afrikaanse-blogsensus-kom-ons-beplan/' rel='bookmark' title='Afrikaanse blogsensus: kom ons beplan'>Afrikaanse blogsensus: kom ons beplan</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/10/31/blogsensus/' rel='bookmark' title='News24 blogsensus: go go go!'>News24 blogsensus: go go go!</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2012/01/10/oor-die-sinloosheid-van-die-mooi-afrikaanse-woord/' rel='bookmark' title='Oor die sinloosheid van &#8220;die mooi Afrikaanse woord&#8221;'>Oor die sinloosheid van &#8220;die mooi Afrikaanse woord&#8221;</a></li>
</ol>]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><a href="http://www.skraap.net"><img class="aligncenter" src="http://www.skraap.net/wp-content/themes/wp-coda/images/header_bg.png" alt="" width="530" height="164" /></a></p>
<p style="text-align: left;">Blog jy? Jy het nou die kans om jouself vir ewig te verewig in &#39;n baie dik boek! Vir ewig!</p>
<p>Gaan asseblief na <a href="http://www.skraap.net">Skraap.net</a> en neem deel aan die Afrikaanse blogsensus. (Dis ten bate van my tesis). Daar is vier velde om in te vul: jou blog se adres, &#39;n e-posadres vir validation en twee velde oor die Afrikaner. Slegs die eerste twee is &#8220;verpligtend&#8221;, hoewel ek dit nogal sal waardeer as jy die moeite aangaan om die ander twee ook te beantwoord. <strong>*edit*</strong> Ek het intussen die e-posveld eerder opsioneel gemaak. As jy dus huiwerig was om jou e-posadres te verskaf, kan jy nou sonder bekommernis deelneem <img src='http://gormendizer.co.za/wp-includes/images/smilies/icon_smile.gif' alt=':-)' class='wp-smiley' /> <strong>*edit*</strong></p>
<p>Ek sal dit ook vreeslik waardeer as jy iets daaroor op jou eie blog kan skryf en mense <em>tag </em>om dieselfde te doen. Om die bal aan die rol te kry, <em>tag</em> (wheeeee!) ek vir <a href="http://flippiefanus.wordpress.com/2009/08/31/rasionele-meerderwaardigheid/">Flippiefanus</a>, <a href="http://demoerin.wordpress.com/2009/08/28/die-week-in-n-neutedop-55/">Demoerin</a>, <a href="http://emiljung.co.za/cogito-ergo-sum-language-matters/">Emil Jung</a>, <a href="http://lxding.wordpress.com/2009/08/31/naald-in-hooimied/">Ding</a> en <a href="http://zee3.wordpress.com/2009/08/31/12-dae/">Zee</a>.</p>
<p>g0g0g0!</p>
<p><em>(Ek is bewus van die IE bug wat daar tans op Skraap.net is, so verskoon tog vir eers die onooglike gedrog wat jou in die gesig staar as jy Internet Explorer gebruik. Op daardie noot &#8211; hoekom gebruik jy nog Internet Explorer??</em>)</p>
<p><strong>Moontlik verwante inskrywings:</strong><ol>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/12/19/afrikaanse-blogsensus-kom-ons-beplan/' rel='bookmark' title='Afrikaanse blogsensus: kom ons beplan'>Afrikaanse blogsensus: kom ons beplan</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/10/31/blogsensus/' rel='bookmark' title='News24 blogsensus: go go go!'>News24 blogsensus: go go go!</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2012/01/10/oor-die-sinloosheid-van-die-mooi-afrikaanse-woord/' rel='bookmark' title='Oor die sinloosheid van &#8220;die mooi Afrikaanse woord&#8221;'>Oor die sinloosheid van &#8220;die mooi Afrikaanse woord&#8221;</a></li>
</ol></p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://gormendizer.co.za/2009/09/01/afrikaanse-blogsensus-g0g0g0/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>37</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 28.0)</title>
		<link>http://gormendizer.co.za/2009/07/29/die-ongelooflike-filosofiese-vraagstuk-ver-28-0/</link>
		<comments>http://gormendizer.co.za/2009/07/29/die-ongelooflike-filosofiese-vraagstuk-ver-28-0/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 29 Jul 2009 12:38:11 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Johan Swarts</dc:creator>
				<category><![CDATA[Mymering]]></category>
		<category><![CDATA[afrikaans]]></category>
		<category><![CDATA[brieweblad]]></category>
		<category><![CDATA[die burger]]></category>
		<category><![CDATA[die ongelooflike filosofiese vraagstuk]]></category>
		<category><![CDATA[internet]]></category>
		<category><![CDATA[lina spies]]></category>
		<category><![CDATA[Matieland]]></category>
		<category><![CDATA[russel botman]]></category>
		<category><![CDATA[t-opsie]]></category>
		<category><![CDATA[taalbeleid]]></category>
		<category><![CDATA[Universiteit Stellenbosch]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://gormendizer.co.za/2009/07/29/die-ongelooflike-filosofiese-vraagstuk-ver-28-0/</guid>
		<description><![CDATA[Hoekom woed daar tog so &#39;n storm oor Afrikaans in Die Burger se brieweblad en elders? &#8216;n Mens sou sweer die arme siele het nog nie van die internet gehoor nie. Moontlik verwante inskrywings: Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 1.0) Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 12.0) Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 16.0)
<strong>Moontlik verwante inskrywings:</strong><ol>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/04/14/die-ongelooflike-filosofiese-vraagstuk-ver-10/' rel='bookmark' title='Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 1.0)'>Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 1.0)</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/11/09/die-ongelooflike-filosofiese-vraagstuk-ver-120/' rel='bookmark' title='Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 12.0)'>Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 12.0)</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2009/01/28/die-ongelooflike-filosofiese-vraagstuk-ver-160/' rel='bookmark' title='Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 16.0)'>Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 16.0)</a></li>
</ol>]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Hoekom woed daar tog so &#39;n storm oor Afrikaans in Die Burger se brieweblad en <a href="http://www.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=cause_dir_news_item&#038;cause_id=1270&#038;news_id=68456&#038;cat_id=214">elders</a>?</p>
<p>&#8216;n Mens sou sweer die arme siele het nog nie van die internet gehoor nie.</p>
<p><strong>Moontlik verwante inskrywings:</strong><ol>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/04/14/die-ongelooflike-filosofiese-vraagstuk-ver-10/' rel='bookmark' title='Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 1.0)'>Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 1.0)</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/11/09/die-ongelooflike-filosofiese-vraagstuk-ver-120/' rel='bookmark' title='Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 12.0)'>Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 12.0)</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2009/01/28/die-ongelooflike-filosofiese-vraagstuk-ver-160/' rel='bookmark' title='Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 16.0)'>Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 16.0)</a></li>
</ol></p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://gormendizer.co.za/2009/07/29/die-ongelooflike-filosofiese-vraagstuk-ver-28-0/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>4</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Die val van die Panopticon</title>
		<link>http://gormendizer.co.za/2009/07/27/die-val-van-die-panopticon/</link>
		<comments>http://gormendizer.co.za/2009/07/27/die-val-van-die-panopticon/#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 27 Jul 2009 06:00:28 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Johan Swarts</dc:creator>
				<category><![CDATA[Media]]></category>
		<category><![CDATA[bewaarder]]></category>
		<category><![CDATA[gilder]]></category>
		<category><![CDATA[hoofstroom]]></category>
		<category><![CDATA[jeremy bentham]]></category>
		<category><![CDATA[koerant]]></category>
		<category><![CDATA[Matieland]]></category>
		<category><![CDATA[mutsi]]></category>
		<category><![CDATA[nuus]]></category>
		<category><![CDATA[panopticon]]></category>
		<category><![CDATA[Tesis]]></category>
		<category><![CDATA[top down]]></category>
		<category><![CDATA[utilitarisme]]></category>
		<category><![CDATA[van rooyen]]></category>
		<category><![CDATA[verslaggewer]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://gormendizer.co.za/2009/07/27/4330/</guid>
		<description><![CDATA[Die onderstaande is &#39;n proefbrokkie uit my tesis. Kommentaar is meer as welkom. In 1787 beskryf Jeremy Bentham, in &#39;n brief aan &#39;n vriend, die ideale struktuur wat gebou moet word ten einde &#39;n sekere aantal mense voortdurend onder oë te kan hou. “No matter how different, or even opposite the purpose”, skryf Bentham: …whether [...]
<strong>Moontlik verwante inskrywings:</strong><ol>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/09/25/good-grief/' rel='bookmark' title='Good grief'>Good grief</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2009/03/30/ie8-ry-die-roffelkopter/' rel='bookmark' title='IE8 ry die roffelkopter'>IE8 ry die roffelkopter</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2009/03/03/3431/' rel='bookmark' title='Suur? Pars vir Microsoft'>Suur? Pars vir Microsoft</a></li>
</ol>]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p align="right"><em>Die onderstaande is &#39;n proefbrokkie uit my tesis. Kommentaar is meer as welkom.</em></p>
<p>In 1787 beskryf Jeremy Bentham, in &#39;n brief aan &#39;n vriend, die ideale struktuur wat gebou moet word ten einde &#39;n sekere aantal mense voortdurend onder oë te kan hou. “No matter how different, or even opposite the purpose”, skryf Bentham:</p>
<blockquote><p>…whether it be applied to the purposes of perpetual prisons in the room of death, or prisons for confinement before trial, or penitentiary-houses, or houses of correction, or work-houses, or manufactories, or mad-houses, or hospitals, or schools […] It is obvious that, in all these instances, the more constantly the persons to be inspected are under the eyes of the persons who should inspect them, the more perfectly will the purpose X of the establishment have been attained.</p>
<p align="right">(1787: <a href="http://cartome.org/panopticon2.htm">Panopticon</a>)</p>
</blockquote>
<p>Sy oplossing is die Panopticon<a name="_ftnref1_5997" href="#_ftn1_5997">[1]</a>: &#39;n tronk gebaseer op utilitaristiese beginsels (hoe meer waargenome gevangenes, hoe beter) waar tronkinwoners nooit weet of hulle waargeneem word of nie. Bewaarders doen diens buite sig van die gevangenes, wat &#39;n kunsmatige sin van alomteenwoordigheid skep en die gevangenes op hul plek hou. Hoewel dit fisiek onmoontlik is om elkeen onophoudelik te fynkam, “the next thing to be wished for is, that, at every instant, seeing reason to believe as much, and not being able to satisfy himself to the contrary, [the prisoners] should conceive [themselves] to be [closely watched]” (Bentham 1787: Panopticon). Dit is in hierdie bloudruk vir &#39;n tronk wat &#39;n ironiese metafoor vir die mediabedryf voor die onstaan van die internet te vinde is.</p>
<p><span id="more-4330"></span></p>
<p>Die metafoor is tweeledig. Enersyds beeld dit Gilder se “top-down” hiërargie uit, andersyds skets dit die illusie van volkome dekking wat die media vir die publiek skep. Nes Bentham se tronkbewaarders aan die bokant van die Panopticon besluit wat gevangenes mag weet oor mekaar, hul bewaarders, die tronk en die buitewêreld, so is koerante, tydskrifte en nuusbulletins die amptelike dissemineerders van nuus wat besluit wat hul lesers en / of luisteraars van die wêreld hoef te weet. Inligting vloei van bo (die bewaarders) na onder (die arrestante) en word amper uitsluitlik vervaardig deur diegene aan die bokant, wat oor die soewereine gesag (in die media se geval: die aanspraak op die objektiwiteit as sogenaamde <em>Fourth Estate</em>) en middele (kapitaal, logistieke vermoëns, toerusting, personeel) beskik om die vervaardigingsproses te onderneem. Gevangenes sal nooit inligting aan die bewaarders oordra nie, maar eerder passiewe ontvangers daarvan wees, gekluister in &#39;n afgebakende area wat vir hulle gebou is deur die einste entiteit wat die “nuus” oor hulle leefruimte vervaardig en versprei.</p>
<p>Nes dit voorts onmoontlik is vir Bentham se tronkbewaarders om elke liewe hoekie van die tronk vir elke sekonde van die dag te fynkam en sodoende volledige kennis oor elke liewe spinhuisboef te bekom, so is dit onmoontlik vir enige koerant om verslaggewers op elke denkbare dorp te hê en elke denkbare storie op te teken. Eerder word die illusie van volkomenheid geskep deur aan die hand van sekere eise (soos nuuswaardigheid, verskeidenheid en die behoeftes van die teikenmark) &#39;n daaglikse versameling stories te versprei as “nuus”. Soos Bentham se gevangenes vanweë hul onkunde oor die bewaarders se bewegings in die illusie verkeer dat almal orals dopgehou word, so verkeer die lesers- en luisteraarspubliek onder die wanindruk dat die produk wat van &#39;n rolpers afgeval het op hul voorstoepmatjie &#39;n kanonieke versameling van die afgelope vier en twintig uur se nuuswaardige gebeurtenisse is. As iets in &#39;n koerant was, is dit “in die nuus”; as iets egter gebeur het en daar nie &#39;n verslaggewer was om dit op te teken nie, bly dit buite die bereik van die massas en die kanon.</p>
<p>Die metafoor kan van toepassing gemaak word op enige sektor van die mediabedryf. Platemaatskappye het bepaal na watter musiek die publiek luister, televisiestasies na watter programme gekyk word, koerante watter nuus versprei word. Die argument sou selfs gemaak kon word dat massamedia se lewensbloed – advertensies – grootliks bepaal het hoe die wêreld hul geld spandeer.</p>
<p>Was die mediabedryf &#39;n Panopticon, het die internet die mag van die bewaarders by die draai van die eeu tot rommel begin reduseer.</p>
<p>Soos ARPANet (die Amerikaanse weermag se voorloper van die internet) wat van meet af ontwerp is om bykans onuitwisbaar te wees, is die internet &#39;n gedesentraliseerde rekenaarnetwerk wat slegs “afgesit” kan word as elke liewe rekenaar op aarde afgeskakel word, elke netwerkkabel uitgetrek word, elke optiese veselaar verbrysel word, elke radiotoring omgestoot word, elke datasentrum verwoes word, elke selfoon verbrysel word etcetera. Vir alle praktiese doeleindes is dit onverwoesbaar en, belangriker nog, sonder &#39;n middelpunt. Anders as die Panopticon-gebaseerde media-oligargie waar &#39;n handjievol maatskappye die vloei van inligting beheer – in Amerika se geval slegs 29 maatskappye (Chomsky &amp; Herman 2002: 5); in Suid-Afrika heelwat minder – is die internet (en spesifiek die wêreldwye web) &#39;n speelterrein waar inligting gratis is, die vrye vloei daarvan aangemoedig word en enigiemand &#39;n stem kan hê. “[The internet],” meen Awerbuck (2008:5) trouens, “has challenged mainstream media narratives, thereby changing the status quo. Objectified, disenfranchised, pathologised, and otherwise misunderstood groups, those who feel that their voices are underrepresented or were unheard in the past now have unlimited access to public forums.” Sodanige groepe sou voor die ontstaan van die internet sukkel om &#39;n voorbladartikel of hoofberig oor hulself te kry. As voorbeeld sou die geval van <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/1985_in_South_Africa#Deaths">Mutsi</a> en Van Rooyen geopper kon word – had Mutsi toegang tot Twitter, het die geskiedenis se gang dalk anders daaruit gesien.</p>
<hr size="1" /><a name="_ftn1_5997" href="#_ftnref1_5997">[1]</a> &#39;n Samevoeging van <em>pan</em> (alles) en <em>opticon</em> (waarneem).</p>
<p><strong>Moontlik verwante inskrywings:</strong><ol>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2008/09/25/good-grief/' rel='bookmark' title='Good grief'>Good grief</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2009/03/30/ie8-ry-die-roffelkopter/' rel='bookmark' title='IE8 ry die roffelkopter'>IE8 ry die roffelkopter</a></li>
<li><a href='http://gormendizer.co.za/2009/03/03/3431/' rel='bookmark' title='Suur? Pars vir Microsoft'>Suur? Pars vir Microsoft</a></li>
</ol></p>]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://gormendizer.co.za/2009/07/27/die-val-van-die-panopticon/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>4</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>

