Taalpuriste weier gewoonlik om hierdeur ondergekry te word. Hulle sal elke woordeboek wat hulle kan opspoor, raadpleeg en elke vriend wat hulle ken, bel. Wanneer hulle uiteindelik ontdek dat daar nie ekwivalente vir alles in Afrikaans is nie, troos hulle hulself daaraan dat daar darem 'n frase of twee in Afrikaans is wat naastenby dieselfde funksie kan verrig as die Engelse woord wat hulle in gedagte het, gebruik dit en wieg dan vir die volgende drie weke getraumatiseerd in die fetale posisie onder gietende water in die stort rond.

Die idee dat daar 'n “mooi Afrikaanse woord” vir elke begrip op aarde is, is sinloos. Om mee te begin is daar veel minder woorde in die Afrikaanse leksikon as in dié van ander tale. Afrikaans is glad nie so klein as wat mense dikwels voorgee nie (omtrent 20 – 30 miljoen mense kan dit verstaan), maar dit kom nie naby tale soos Urdu, Frans, Duits, Mandaryns en Russies (met hul honderde miljoene sprekers) nie. Relatief gesproke is daar min mense wat dit praat en daarom noodwendig minder Afrikaanse woorde wat vir nuwe fenomene gemunt word. Wat blote volume aanbetref, is dit onwaarskynlik dat Afrikaans ooit groter tale se leksikons sal verbysteek.

Selfs al was daar ewe veel woorde in Afrikaans as in 'n ander taal, sou dit nog steeds nie moontlik wees om altyd “perfekte” vertalings tussen die twee te kry nie. Dit sou immers moes beteken dat daar 'n een tot een verhouding is tussen woorde en voorwerpe of begrippe – 'n idee wat nog nooit regtig ernstig opgeneem is nie. Daar is niks inherent betekenisvol aan woorde nie – hulle is konvensies wat op unieke maniere gebruik word betekenis oor te dra in 'n oneindige reeks taalspele. (Stry? Probeer gerus vir 'n Spanjaard verduidelik jy ry ‘n ”Pajero”.)

Afrikaans tree verder ook sintakties anders as Engels op. Daar is strukturele verskille tussen die twee tale wat dit onmoontlik maak om begrippe woord vir woord te vertaal. Neem die eenvoudige Engelse sin:

[1] Peter hugs Mary.

In Afrikaans sou ons kon sê:

[2] Peter gee Mary 'n drukkie

‘n Eenvoudige parse vir [1] sou as volg kon lyk:

			S
		/	|
	        NP     VP
		|	|	\
		|	|	NP
	    Peter     hugs     Mary

Waar S = Sentence, NP = Noun Phrase en VP = Verb phrase.

Die werkwoord in bogenoemde voorbeeld word monotransitief gebruik, dit wil sê: dit neem slegs 'n direkte voorwerp (in hierdie geval “Mary”) en verbind dit aan die onderwerp (“Peter”).

Die Afrikaanse weergawe is 'n rapsie ingewikkelder:

			S
		/	|
		NP	VP
		|	|	\	\
		|	|	NP	NP
		Peter  gee     Mary  'n drukkie

Anders as in [1], kan die werkwoord in [2] nie op sy eie aandui dat Peter danig met Mary raak nie. Die werkwoord (“gee”) word hier ditransitief gebruik en neem nie slegs een nie, maar twee voorwerpe. Die direkte voorwerp is steeds “Mary”, maar ten einde Peter se danigheid teenoor haar in Afrikaans aan te dui, is “‘n drukkie” nodig as indirekte voorwerp. Die drukaksie word genominaliseer – wat 'n werkwoordstuk in Engels was, het in Afrikaans 'n naamwoordstuk geraak.

‘n Mens sou natuurlik heel gemaklik [1] se patroon saam met ander werkwoorde in Afrikaans kon gebruik. Jy sou kon skryf: “Peter omhels Mary”, of bloot “Peter druk Mary”, maar afhangende van wie jy vra, sal dit nie heeltemal dieselfde betekenis oordra nie. “Druk” beteken waarskynlik iets heeltemal anders vir 'n tienerseun as vir 'n fisikus en “omhels” bring 'n positiewe intensiteit mee wat nie noodwendig deur “hug” op sigself oorgedra word nie.

Uiteraard is daar verskeie sulke gevalle in Afrikaans, terwyl die omgekeerde natuurlik ook waar is van Engels (probeer gerus “die appels rol onderdeur die tafel” na Engels vertaal), maar wat drukkies gee aanbetref, speel Afrikaans tweede viool. Dis glad nie verbasend dat party Afrikaanssprekendes eerder van “hug” as van “drukkies gee” praat nie. Dis bondiger.

Taalpuriste sal natuurlik iemand wat “hug my!” sê, berispe en aandring op die Afrikaanse weergawe, maar dis te betwyfel of mense ooit werklik na hulle sal luister. Taal se funksie (as 'n mens van so iets kan praat) is immers nie om “suiwer” te wees nie (dit op sigself is in elk geval 'n twyfelagtige begrip) – dis om bruikbaar en verstaanbaar te wees. As 'n “suiwerder” sin moeiliker is om te formuleer en langer gaan neem om te gebruik, gaan min mense dit gebruik om mee te begin.

Daar bestaan eenvoudig nie 'n “mooi Afrikaanse woord” vir elke Engelse een op aarde nie. Om aan te dring dat Engels nooit met Afrikaans gemeng mag word nie, is in wese maar om aan te dring dat 'n lomp oplossing telkens voorkeur moet geniet bo 'n eenvoudiger, elegante een.

And that’s just stupid.

Moontlik verwante inskrywings:

1. Om aan die speen van die Afrikaanse pers te suig
2. Dood van die griffelaars (gedagtes oor die amalgamasie van Afrikaanse boekeblaaie)
3. Wanneer mooi lelik is

Gits, daar gebruik ek 'n uitroepteken.

Ek’t darem 'n legitieme verskoning. Of so vertel ek myself. Tot dusver het die meeste van my vrye tyd in navorsing vir 'n PhD gegaan. Mits die lug nie op ons koppe val nie, word genoemde PhD in 2012 geregistreer.

So…um…ek blameer Support Vector Machines. En verb chunks. En wyle Prof Fritz Ponelis.

En luiheid.

Ten minste het ek nou hierdie post gemaak.

Tjeers.

Moontlik verwante inskrywings:

1. Van Coke kartel my retinas
2. Blou…blou…blou…
3. Skraap.net en ‘n silwer ponie

Moontlik verwante inskrywings:

1. Driehoek & Sirkel – Episode 7 (Olé)
2. Driehoek & Sirkel – Episode 11 (Maandag)
3. Driehoek en Sirkel – Episode 12 (NYAN)

You monster.

Met die eerste oogopslag lyk hulle gewoonlik skadeloos. So skadeloos, trouens, dat 'n mens heel gereeld oor hulle by posh partytjies kan filosofeer. “Og!” sal jy kan proklameer (met 'n sidderende pinkie wat reikhalsend hunker na die hemele): “hulle is tog so werkwoordagtig!”

Wanneer almal geboei is deur jou ongelooflike grammatikale kennis, kan jy beterweterig vorentoe leun en met 'n stralekrans om jou retinas fluister:

“Maar, oe, hulle’s tog ook so adjektief-agtig!”

Dis omtrent gewaarborg dat jou gehoor klein gilletjies van plesier sal gee. Almal sal dink jy’s ongelooflik erudiet. Die meeste sal waarskynlik hulle kinders na jou wil vernoem. Om die kroon te span, sal jy waarskynlik dramaties kan wegloop terwyl jy ingenome “and the science gets done / and you make a neat gun” neurie.

Die wêreld sal skitter.

Maar wee jou as jy besluit om daai deelwoordjies in support vector machines te prop en hulle sowel predikatiewe adjektiewe en verlede werkwoorde kan verteenwoordig in 'n lukrake woordketting uit jou kolos van 'n korpus.

Dan moet jy maar ween, want jy gaan nie wen nie. Die deelwoorde sal terstond jou korpus nasionaliseer en jou akkuraatheid sal daal en daar sal niks wees wat jy daaraan kan doen nie.

Bloody agents, daai vervlakste deelwoorde. Bloody agents met hul onhebbelike, imperialistiese agendas en hul dubieuse onvaspenbaarheid.

My hart bloei roomtertjies.

Moontlik verwante inskrywings:

1. Die ongelooflike filosofiese storie van die halstarrige koejawelpit
2. Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 6.0)
3. Die ongelooflike filosofiese vraagstuk (Ver 27.0)

I like traffic lights.

Ingrid Jonker se selfmoord is nog nooit bewys nie.

Die veronderstelde gebeurtenis is iets waaroor daar talle gedigte en emosionele vertellings neergepen is. Dis al so verromantiseer dat daar 'n klein mitologie rondom haar finale oomblikke ontstaan het.

Sy het dramaties en grasieus die donker see binnegeloop, reken mense, oorweldig deur die ondraagbare las van die menslike toestand en die aakligheid van haar eie bestaan. Die see het haar gewelddadig – soos 'n man – ingesluk. Die maan het kil toegekyk terwyl sy verstrik in seewiere en dooie ponies uitgespoel het op die strand.

Etcetera.

In realiteit het niemand haar ooit sien selfmoord pleeg nie. Sy is dood en druipnat aangetref by Drieankerbaai, maar tot vandag toe het niemand regtig enige konkrete bewyse dat sy gesterf het soos letterkundiges hulself graag so gereeld verbeel nie.

Sou sy selfmoord kon pleeg? Inderdaad. Dis 'n moontlikheid – trouens, dis seker redelik waarskynlik, gegewe die verwerping wat sy haar lewe lank ervaar het. Desnieteenstaande sou sy ook per ongeluk oor die reëlings by Drieankerbaai kon gly terwyl sy 'n balanseertoertjie probeer uitvoer het, of per ongeluk deur 'n fratsgolf verswelg geword het terwyl sy die poësie tot die uiterste geneem het en 'n gedig met toe oë op 'n rots neergepen het, of gekyk het hoe lank sy haar asem onder water kan ophou en toe 'n fatale 1.337 sekondes te lank aan haar eie speletjie deelgeneem het.

Onwaarskynlik?

Dalk.

In die afwesigheid van enige werklike bewyse (hoorsê en deduksies tel nie) is dit egter ook nie vreeslik akkuraat om haar as 'n epiese heldin te skilder wat die see binnegeloop het asof sy die James Bond-meisie wat uit die water verskyn in trurat wou naboots nie.

Oor Ingrid kan 'n mens op die meeste maar sê wat 'n mens oor God kan sê: Wovon man nicht sprechen kann, darüber muß man schweigen.

Moontlik verwante inskrywings:

1. Iemand het jou aan my vasgesweis
2. Vlieg in jou moer, Breyten
3. Lianie May Fokofpolisiekar van die verhoog af